Türkiye’de e-ticaret ekosistemi her geçen gün büyürken, teslimat zincirindeki güvenlik zaafiyetleri tüketicileri şaşırtmaya devam ediyor. Son günlerde sosyal medyada geniş yankı uyandıran olayda, bir tüketici doğrudan pazar yerinin kendi satıcı hesabından sipariş ettiği üst düzey dizüstü bilgisayar yerine kutuda mermer blokla karşılaştı.
Olay Nasıl Gelişti?
Sosyal medya kullanıcısı Sinan Odak, Trendyol üzerinden doğrudan satıcısı platformun kendisi olan bir MacBook siparişi verdi. Siparişi teslim alıp kutuyu açtığında bilgisayar yerine tam kalıba oturtulmuş bir mermer parçasıyla karşılaştı. Olası bir aksiliğe karşı kutu açılışını baştan sona videoya kaydeden tüketici, durumu belgeleriyle birlikte canlı destek üzerinden incelemeye sundu.
Olayın yayılmasının ardından gazeteci İbrahim Haskoloğlu konuyu gündeme taşıdı. Yapılan paylaşımlar, benzer mağduriyetlerin yalnızca tek bir kişiyle sınırlı olmadığını, farklı siparişlerde de kutulardan taş veya kalebodur gibi inşaat malzemelerinin çıktığını ortaya koydu.
Sistem Nasıl İstismar Ediliyor?
Hukukçuların ve sektör temsilcilerinin paylaştığı bilgilere göre, bu durum pazar yerlerinin iade ve lojistik mekanizmalarındaki kritik bir açıktan kaynaklanıyor:
-
Orijinal Ürünün Alınması: Dolandırıcılar, güvenilir pazar yerlerinden yüksek bedelli teknolojik cihazları satın alıyor.
-
Ağırlık Eşitleme ve Kusursuz Paketleme: Ürünü teslim aldıktan sonra kutunun içinden cihazı çıkarıp, kutunun orijinal ağırlığını ve dengesini koruyacak mermer veya fayans parçalarını yerleştiriyorlar.
-
Kusursuz İade Görünümü: Kutu, emniyet bantları ve jelatinleri bozulmamış gibi profesyonelce yeniden kapatılarak pazar yerine iade ediliyor.
-
Denetim Eksikliği: İade depolarına dönen paketler, dış ambalajı kapalı ve sağlam göründüğü için açılıp kontrol edilmeden doğrudan “sıfır/satılabilir ürün” rafına geri yönlendiriliyor.
-
Yeni Müşteriye Gönderim: Dolandırıcı parasını iade alırken elinde sıfır cihaz kalıyor; raftaki sahte ürün ise hiçbir şeyden haberi olmayan yeni bir alıcıya gönderiliyor.
Tüketiciler ve Pazar Yerleri Neler Yapmalı?
Pazar yerlerinin özellikle yüksek tutarlı tüketici elektroniği ürünlerinde seri numarası takibi, ağırlık sensörlü hassas tartım ve iade kabul süreçlerinde xray/kamera kontrollerini sıkılaştırması gerekiyor.
Tüketiciler tarafında ise internetten verilen pahalı elektronik siparişlerinde teslimat kolisini ve orijinal ürün kutusunu kargo etiketi net görünecek şekilde kesintisiz video kaydıyla açmak, olası itiraz süreçlerinde en güçlü yasal kanıt niteliğini taşıyor.